Bruksela stara się przekształcić hasło „Made in Europe” w realną strategię przemysłową, która za pomocą funduszy publicznych i preferencji przetargowych ma obronić europejskie fabryki przed napływem tańszych towarów z Chin. Choć cel wydaje się oczywisty, wypracowanie gotowego prawa w ramach aktu o akceleracji przemysłowej (IAA) napotyka na potężne opory. Główne instytucje unijne oraz państwa członkowskie spierają się o to, jak zdefiniować europejski produkt i ile drożej mogą zapłacić konsumenci. Negocjacje przeciągną się najpewniej do 2027 roku.
W centrum trudnych rozmów znajduje się pięć kluczowych kwestii:
- Definicja pochodzenia („Made in Europe”): Parlament Europejski domaga się, aby co najmniej 50% wartości produktu powstawało w UE oraz żąda surowych kryteriów wykluczających. Rada UE preferuje większą elastyczność i otwartość na państwa trzecie objęte umowami o wolnym handlu.
- Kontrola inwestycji zagranicznych (FDI): Parlament pragnie obniżyć próg wartości transakcji wymagających weryfikacji ze 100 mln do 50 mln euro i dać Komisji większe uprawnienia w blokowaniu przejęć. Rządzący w Radzie wolą pozostawić dotychczasowe limity i silniejszą kontrolę w rękach stolic.
- Zasięg zamówień i subsydiów: Europosłowie chcą, aby wymogi ekologiczne i społeczne pokrywały aż 90% programów pomocy publicznej. Rządzące kraje obawiają się jednak drastycznego wzrostu kosztów dla podatników i domagają się szerszych wyjątków.
- Cele sektorowe: Parlament forsuje bardzo wyśrubowane udziały europejskich komponentów w technologiach zielonej transformacji i motoryzacji (np. 75% dla aut elektrycznych). Stanowisko Rady w tej sprawie pozostaje znacznie bardziej umiarkowane i stopniowe.
- Zakres regulacji: Debata dotyczy tego, czy przepisy powinny chronić jedynie kluczowe sektory strategiczne (jak czysta energia i motoryzacja), czy też objąć szerszy wachlarz gałęzi gospodarki, w tym przemysł morski, obronny czy chemiczny.
Mimo tych podziałów obie strony zgadzają się co do potrzeby uproszczenia procedur administracyjnych i cyfryzacji pozwoleń. Prawdziwa walka toczy się jednak o to, jak agresywnie UE powinna faworyzować własnych producentów i kto ostatecznie pokryje koszty tej polityki.
