Wtorkowe oświadczenie prezydenta Iranu, Masuda Pezeszkiana, wywołało natychmiastowe poruszenie w światowych finansach. Przekaz płynący z Teheranu jest jednoznaczny: Iran chce uniknąć wojny i jest gotowy na deeskalację, pod warunkiem uzyskania oficjalnych gwarancji bezpieczeństwa, które zabezpieczą kraj przed kolejnymi atakami.
Pezeszkian podkreślił, że przed wybuchem otwartego konfliktu jego kraj angażował się w rozmowy dyplomatyczne, a uderzenia militarne ze strony USA i Izraela nastąpiły mimo tych starań. Prezydent nazwał działania obu państw „bezprecedensowymi zbrodniami” oraz pogwałceniem norm międzynarodowych. Gorzkie słowa padły również pod adresem państw regionu – Teheran zarzucił sąsiadom goszczącym amerykańskie bazy bierność wobec faktu, że instalacje te służą do atakowania Iranu. Jednocześnie Pezeszkian wezwał Europę do porzucenia dotychczasowej retoryki na rzecz „profesjonalnego zaangażowania” opartego na prawie międzynarodowym.
Giełdowa euforia w odpowiedzi na sygnał z Iranu
Inwestorzy potraktowali te słowa jako pierwszą realną szansę na dyplomatyczne rozwiązanie sporu, co doprowadziło do gwałtownego odwrotu od bezpiecznych przystani i redukcji tzw. premii za ryzyko:
- Indeks S&P 500 zanotował wzrost o 2,55% (+162 pkt).
- Nasdaq poszybował w górę o 3,27% (+675 pkt).
- Cena ropy WTI wycofała się z dziennych maksimów i spadła w okolice 101 USD, choć nadal utrzymuje się powyżej psychologicznej bariery 100 USD.
Kontekst: Dyplomacja czy gra na dwa fronty?
Nagły optymizm na giełdach wynika z faktu, że w ostatnich tygodniach rynki wyceniały najczarniejszy scenariusz: pełnoskalowy konflikt oraz potencjalną blokadę Cieśniny Ormuz, kluczowej dla 20% światowych dostaw ropy. Każda iskra nadziei na pokój powoduje więc gwałtowną korektę cen.
Należy jednak zachować ostrożność. Tego samego dnia irańska agencja Fars poinformowała o groźbach uderzenia w port Fudżajra w Zjednoczonych Emiratach Arabskich oraz w rurociągi omijające Cieśninę Ormuz, jeśli ZEA nie zaprzestaną wspierania działań USA i Izraela. Teheran zdaje się prowadzić politykę dwutorową – z jednej strony oferuje dialog, z drugiej wysyła ostrzeżenia militarne. To, czy rynkowa euforia się utrzyma, zależy teraz w głównej mierze od odpowiedzi Białego Domu na propozycję Pezeszkiana.
