Eksport napędza wzrost, maskując wewnętrzny marazm
Chińska gospodarka odnotowała w trzecim kwartale bieżącego roku wzrost na poziomie 4,5% w ujęciu rocznym (przyspieszenie względem 4,3% w kwartale wiosennym). Wynik ten przybliża Pekin do realizacji rocznego celu wyznaczonego na 4,5–5%, co pokrywa się z najnowszymi prognozami Międzynarodowego Funduszu Walutowego (4,5% na 2026 r.). Analitycy ostrzegają jednak, że ogólny wskaźnik PKB przestaje odzwierciedlać faktyczną kondycję państwa. Silny eksport przykrywa pogłębiające się nierówności, wyhamowanie konsumpcji i trwający od lat kryzys na rynku nieruchomości, który zmusza obywateli do nadmiernego oszczędzania. Dodatkowo model oparty na zaawansowanych technologiach nie generuje wystarczającej liczby miejsc pracy, a automatyzacja rodzi obawy o redukcję etatów.
Zalew rynków zagranicznych i rekordowa nadwyżka
W obliczu amerykańskich barier celnych, chiński eksport przeniósł się w stronę Europy, Ameryki Łacińskiej i Azji Południowo-Wschodniej. Wspierane potężnymi państwowymi subwencjami sektory takie jak fotowoltaika, półprzewodniki czy pojazdy elektryczne i hybrydowe produkują znacznie więcej, niż jest w stanie wchłonąć rynek wewnętrzny. W rezultacie nadpodaż trafia za granicę po niezwykle konkurencyjnych cenach. Tylko od stycznia do września 2026 r. nadwyżka handlowa Chin wyniosła 938 miliardów dolarów, co stawia kraj na dobrej drodze do pobicia ubiegłorocznego, globalnego rekordu (1,2 biliona dolarów).
Europa traci cierpliwość, rośnie protekcjonizm
Główni partnerzy handlowi Pekinu czują się coraz bardziej zagrożeni tanim importem, argumentując, że Chiny sztucznie zaniżają wartość juana i próbują ratować własny wzrost kosztem globalnej gospodarki. Wyjątkowo napięta sytuacja panuje na linii Chiny-UE. Unijny deficyt handlowy z Państwem Środka przekracza 1,1 miliarda dolarów dziennie, a sam import z Chin wzrósł w tym roku o 16%. Skutkiem tego są coraz ostrzejsze negocjacje – w tym miesiącu Bruksela i Pekin zawarły porozumienie o zredukowaniu importu chińskich hybryd o połowę w nadchodzących latach. Szef chińskiego banku centralnego, Pan Gongsheng, odpiera zarzuty, twierdząc, że Chiny nie dążą do utrzymywania ogromnej nadwyżki handlowej i pracują nad stymulowaniem własnego rynku. Eksperci spodziewają się jednak dalszego wzrostu barier ochronnych na świecie.
